Schublingen

Vele fantasy-roleplaying settings zijn op één of andere manier schatplichtig aan Tolkien. Ik denk dat weinigen dat betwijfelen. De notie van Elfen, Orks en Halflingen, die in zeer vele settings voorkomen, zijn daar een mooi bewijs van.

Echter, in heel wat gepubliceerde rollenspelwerelden komen af en toe vreemdere rassen voor. In Schimmen & Schaduwen zijn dat ongetwijfeld de Reuzen en de Schublingen, die beide als spelerskarakter kunnen optreden.

In een recent gepsrek met Dirk VdH, één van de originele bedenkers van Schimmen & Schaduwen, vroeg ik hem waar de inspiratie voor de Reuzen en de Schublingen vandaan kwam. Hij moest al diep graven in het schimmige en beschaduwde geheugen, maar hij was er bijna zeker van dat de Reuzen geïnspireerd waren door de fantasy-verhalen van Thomas Covenant, en de Schublingen door de film Enemy Mine. Wie zijn wij om hieraan te twijfelen?

Reuzen en Schublingen als spelerskarakters in Schimmen & Schaduwen.
Tevens de allereerste tekening van een Schubling in een TWT-publicatie (Basisregelboek, 2de editie, p18).

 Over de Reuzen zullen we het in deze blogpost niet hebben, maar laat ons even in wat meer detail naar de Schublingen kijken.

Reptiel- of amfibie-achtige mensachtigen zijn natuurlijk niet nieuw in fantasy-settings. Gaande van de Deep Ones in Lovecraftian verhalen tot Merfolk en Sahuagin in verschillende archetypische D&D settings. Een mooie illustratie van een hele reeks fantasy-miniatures voor wargaming die dit thema uitwerken vind je trouwens op de Colonel Marble's Miniature Masterworks.

De beschrijving van schublingen is te vinden in het basisregelboek. De eerste en tweede editie verschillen enigszins tekstueel, maar de essentie en informatie die gegeven wordt is quasi identiek:

De Xrascieria of schublingen zijn fysionomisch ambigue wezens. Ze vertonen kenmerken van zowel amfibieën als van zoogdieren (mensen). Naar eigen zeggen zijn ze het oudste ras in Dor (iets waar o.a. draken niet mee kunnen lachen). Nochtans worden de schublingen in legenden of scheppingsverhalen niet vermeld. Ook zijzelf kennen geen verhalen over hun oorsprong, op een minieme passage in een heel oud schublingmagieboek na, die vermeldt dat ze ontstonden uit de magische oerkrachten van Dor, tijdens diens schepping. Dit gegeven werd later op bevel van een schublingvorst in het standaardwerk over de geschiedenis van Xrasc-Towl, de legendarische schublingenstad, opgenomen.

Schublingen hebben een zeer dikke, enigzins geelkoperachtige, geschubde huid. Deze beschermt hen zeer goed tegen verwondingen. Eens om de zestien jaar vervellen ze. De periode tussen twee vervellingen in noemen ze een xris. Wanneer een jonge schubling zijn eerste xris voltooid heeft wordt hij als volwassen beschouwd. Tijdens zijn tweede xris leert de schubling gewoonlijk een beroep. Bij het voltooien van zijn tweede xris verlaat de schubling zijn geboorteplaats en trekt de wijde wereld in. Velen zoeken dan het land op. Na enige jaren van omzwervingen keren zij meestal terug naar hun woonplaatsen om zich definitief te vestigen. In theorie kunnen schublingen overal onder water leven. In praktijk wonen ze echter allemaal in de Binnenzee, vooral in het gebied rond Xrasc-Towl. Schublingen hebben zeer goede ogen waannee ze zelfs onder water of bij slecht weer in staat zijn om kleine voorwerpen te onderscheiden vanop grote afstand.

Als taal spreken de Schublingen Sckrysksx, ook wel Oude Taal genoemd door de andere rassen, waarschijnlijk wegens uitspraakproblemen.

In de beschrijving van Dor, vinden we ook nog een passage over Xrasc-Towl, het onderwaterrijk van de schublingen. Voor de locatie van Xrasc-Towl, verwijzen we graag naar de Grote Atlas van Dor. De tekst in de tweede editie van het basisregelboek is uitgebreider dan de tekst in de eerste editie, en het is dan ook de tweede editie-tekst die we hier weergeven. De beschrijving van Xrasc-Towl zit vervat in een groter deel, dat de magische polen van Dor beschrijft.

Extract uit De Grote Atlas van Dor.

Xrasc-Towl is de tweede pool van het magische veld. Deze pool ligt onder de zeespiegel. Het is de sterkste magische pool. Alle magische compassen richten zich erop. In Xrasc-Towl reageert de magie met het water en sommige aardlagen zodat er een reusachtige luchtbel ontstaat waarin de schublingen hun stad gebouwd hebben. De schublingen hebben later speciale “liften” gebouwd naar de oppervlakte. Die “liften” geven uit vlak bij een eiland zodat gewone bezoekers de stad kunnen bezoeken. Voor de uiterst zeldzame bezoeker die de stad via het water bereikt is dit een van de meest unieke gebeurtenissen uit zijn leven. Aan de randen van het veld gaat de bezoeker door een veld van water, aarde, lucht en magie om uiteindelijk volledig in de droogte te stappen, frisse lucht in te adernen en de glorie van de zee boven zich te aanschouwen. Niemand kan echter in het centrum van de pool komen, de magie is daar te sterk.

Maar hoe zien de schublingen er nu uit? De vele illustraties die de Schimmen & Schaduwen boeken rijk zijn, zijn spaars wat schublingen betreft. Toch hebben we, naast de hierboven getoonde tekening van de verlichte rassen van Dor, er toch enkele gevonden.

In Sagen & Legenden 1 (het blauwe boek), is het avontuur "Uitbraak" geïllustreerd met vier gevangenen die proberen te ontsnappen. Eén van hen is een schubling.

"Uitbraak", Sagen & Legenden 1, p. 168

In Duistere Catacomben 2 staat er een piepklein avontuurtje "De gekruide demoon". De bijhorende tekening laat een afzichtwekkende scène zien, waarin een schubling het onderspit moet delven.

"De gekruide demoon", Duistere Catacomben 2, p.46

Ook op het officiële Schimmen & Schaduwen spelmeesterscherm staat een schubling afgebeeld, met vervaarlijke drietand.

S&S spelmeesterscherm.

De beste tekeningen is voor mij te vinden niet in één van de Schimmen & Schaduwen uitgaven, maar wel in Vreemde Tijden, dat geschreven werd door Foob en ook door hem geïllustreerd werd.

Schublingen, illustratie uit Vreemde Tijden

 Ook in Vreemde Tijden is een interessante variant te zien, die mits wat verschillende interpretatie, ook het uitzicht van de schublingen had kunnen zijn. Het betreft hier de woest uitziende visman.

Visman, illustratie uit Vreemde Tijden

Ziedaar een overzicht van schublingen-kennis zoals ik heb kunnen terugvinden. Als ik belangrijke kennisbronnen over het hoofd heb gezien, zal ik ze volgaarne opnemen.

Interview met voormalig speler Johan Beyens

Deze maal hebben we Johan Beyens weten te strikken om zijn ervaringen met, en herinneringen van Schimmen & Schaduwen met ons te delen. Johan is wat we zouden kunnen noemen een zeer enthoesiaste fan van het eerste uur, en heeft de The Wise Tree crowd regelmatig vervoegd op conventies en spellendagen.

Wanneer ben je met Schimmen & Schaduwen in contact gekomen?

Dat is een korte vraag met een lang antwoord :)

Steek dan maar van wal!
 

Ik was erg jong toen ik mijn eerste kans miste om met rollenspel in contact te komen. Ergens in het vijfde leerjaar, dat moet 1988 geweest zijn, probeerde een vriendje van mij een andere vriend te overtuigen om een sessie met ons te spelen. Het was Bas VW. die Koen VdN. vroeg om spelleider te zijn voor Het Oog des Meesters. Koen beweerde dat dit mysterieuze spel heel wat voorbereiding in beslag nam. Het is jammer genoeg nooit van gekomen.

Enkele jaren later liep ik Bas terug tegen het lijf en gaf hij me het basisboek van Schimmen & Schaduwen (2de editie). Hij beweerde dat het een spel was maar toch ook een boek en hij er niet helemaal aan uit raakte. Ik verslond het boek van begin tot einde en had geen aandacht meer voor andere dingen. Het leek de essentie van wat ik al enkele jaren gezocht had, zonder te weten wat het precies was wat ik miste.

De exotische tekeningen van Foob (nvdr. de illustrator die de meeste tekeningen in het basisregelboek maakte), het pseudo-archaïsche taalgebruik in de beschrijvingen en de belofte van een fantasierijke wereld waarvan de avonturen oneindig waren: ik was gebeten en zou de volgende 10-15 jaar voornamelijk hiermee bezig zijn. Ik organiseerde spelsessies met mijn buurjongens, Steven en Peter A., die iets verder bij mij in de wijk woonden. Ook Ward VO. en Tom E. die we kenden vanop het Sint-Pieterscollege te Leuven vervoegden ons op die eerste avontuurlijke tochten in Dor.

Op een herfstavond in '91 of '92, zat ik op mijn bed voor de zoveelste maal het boek te lezen. Er waren immers zoveel regels, monsters en spreuken zodat je nieuwe dingen bleef ontdekken. Ik was de eerste pagina aan het bekijken waar vermeld stond dat de enigmatische groep The Wise Tree verantwoordelijk was voor deze productie. Ik vroeg me af wie ze waren, wat voor soort mensen waren in staat iets dergelijks te bedenken? Internet was toendertijd zo goed als afwezig in het dagelijks leven en dus had ik geen mogelijkheid om hier verder onderzoek naar te doen.

Plots viel het adres van The Wise Tree mij op: "Wildenhoge", dat klonk mij zeer bekend in de oren. Ik keek op vanuit het boek en door mijn raam. Mijn ouderlijk huis ligt boven op een helling die, samen met een andere heuvel de vallei vormt waarnaar mijn wijk genoemd is: Diependaal, te Herent, net buiten Leuven. Op geen halve kilometer van mijn huis, boven op de andere heuvel van mijn wijk zag ik de straat genaamd Wildenhoge liggen. Daar moest dus een huis liggen waar een aantal bijzondere individuen woonden die een spel hadden gemaakt van een andere wereld, in de vorm van een boek. Een spel dat je speelt met dobbelstenen maar vooral door veel te vertellen en te fantaseren. Een spel dat mijn leven had veranderd! Dat spel was ontstaan vlakbij mijn thuis! Voor een jongen van dertien jaar is zo'n ontdekking sluitend bewijs voor het bestaan van het lot.

Ik maakte met mijn vriend Steven het plan om naar dit huis te gaan en ons voor te stellen aan deze mensen, hen te vertellen dat we hun spel fantastisch vonden, maar vooral om te ontdekken wie ze waren. Na ons examen wiskunde, net voor de kerstvakantie, fietsten we van het college naar Diependaal - maar in plaats van naar huis te gaan reden we naar het adres dat in het boek stond. Uiteraard woonde hier geen eigenaardige sekte maar een jonge IT-student genaamd Dirk die met een slaapkop open deed en erg verrast was met het bezoek van twee pubers. We vertelden hem hoe geweldig we Schimmen & Schaduwen vonden en zijn reactie was iets in de zin van: "Uiteraard ...". We hebben hem toen uren ondervraagd over spelregels die we niet begrepen en hoe hij en zijn kompanen tot zo'n spel gekomen waren.

Mijn mond viel open van verbazing toen hij zijn gigantische verzameling bordspellen, rollenspellen en literatuur toonde. Deze vulde meerdere kasten. In de volgende maanden leerde ik zijn vrienden kennen, een grote groep gedreven fantasten die allemaal bijdroegen aan Schimmen & Schaduwen. Ik speelde meerdere malen mee tijdens hun rollenspel-avonden, ik herinner mij voornamelijk ‘Call of Cthulhu’, ‘Shadowrun’ en ‘Vampire’. Ook leende elke week andere boeken van Dirk, die ik als een mentor beschouwde, om te lezen en met mijn vrienden uit te proberen.

Ik verzamelde rond mij een even grote groep fanatieke gamers van mijn generatie, de leden van The Wise Tree en hun vrienden waren immers gemiddeld tien jaar ouder. Met die groep speelden we tientallen rollenspelen en honderden scenario's. Schimmen & Schaduwen stond altijd centraal en heeft de stijl die wij hanteren tijden onze sessies voor altijd bepaald.

Ik verbaas me nu soms nog over de toevalligheid waardoor ik in contact kwam met het enige Nederlandstalige rollenspel en de impact die het gehad heeft op de mensen die het speelden. Maar nog meer over het feit dat de origine ervan slechts enkele straten van mijn huis verwijderd was. Sommige dingen zijn nu eenmaal bedoeld om te zijn, althans dat is de mening van deze, uiteindelijk volwassen geworden, gamer. Ik ben blij om de grootste groep van de mensen waar ik al die jaren mee gespeeld heb nog steeds tot mijn vrienden te kunnen rekenen.

Ik wil u trouwens ook bedanken voor het maken van deze blog. Ik merk dat vele mensen hierdoor met genegenheid terugdenken aan die hoogdagen van het rollenspel.


Graag gedaan - dat is trouwens de bedoeling, herinneringen ophalen aan "the good old days" van roleplaying. Hoe lang heb je Schimmen & Schaduwn gespeeld? Heb je ooit in een langdurige campagne meegespeeld?

Sinds de beginjaren ben ik blijven spelen, en nu speel ik het nog af en toe. Ik ben zowel speler geweest als meester. Ook heb ik deelgenomen aan meerdere campaigns.

Er was een campaign die ik gemeesterd heb waarbij een groep vluchtelingen van achter de Drakentanden zich vestigden in Quawk. De spelers waren de helden van een kleine eiland-beschaving die aan een mysterieuze ziekte probeerden te ontsnappen. Ze moesten diplomatische betrekkingen aangaan in hun nieuwe omgeving, hun voorraden beheren en aanvullen enz.

Ook was er een zeer epische campaign waarin ik Yur de Trollenkoning speelde. Dit was een half-trol die alle groenhuiden uit de Verlaten Landen een thuis wou geven in Davilaat. De andere spelers speelden luitenanten in het leger en waren opportunistische kampioenen van een hoog niveau die op de buit van de veroveringstocht uit waren.

Wat is je beste herinnering. Een specifiek monster, een specifiek avontuur?

De beste ervaringen waren niet noodzakelijk met mijn doorgewinterde vrienden maar met mensen die nog nooit gespeeld hadden en voor één keer meespeelden. Om één of andere reden leende Schimmen & Schaduwen zich daar uitmuntend voor. Ik heb geweldige herinneringen aan sessies tijdens de middagpauze in de eetzaal van mijn middelbare school.

De Zielensteler vond ik het meest tot de verbeelding sprekend monster. De Boomgruwel was het meest gevreesde monster omdat het ooit een hele groep spelers van kant gemaakt heeft.

U vraagt, wij draaien ...

Zielensteler, BR2, p.185. Illustratie door Foob.

Heb je speciale herinneringen aan het spelsysteem zelf?

Oh ja! Schimmen & Schaduwen was een erg realistisch systeem en daardoor wat aan de trage kant. Het magiesysteem was het grootste probleem voor spelers. Ik weet dat The Wise Tree geen oppermachtige magiërs wou die vuurballen uit hun mouw schudden. Daarom koste het erg veel ervaringspunten om in niveau te stijgen. Ook zorgde het ingrediënten-systeem ervoor dat straffe spreuken erg duur en zeldzaam waren (enkel voorbeelden van ingrediënten: het brein van een Zwarte Draak, een diamant van hoog karaat, enkele maagden-harten...nvdr. Ik voel hier een blogpost opkomen!). In feite was magie bedoelt voor NSK's maar het zat er toch in dus de speler en spelleiders konden het wat aanpassen om toch praktisch te houden.

Hoeveel produkten van S&S heb je ooit gekocht?

Alles denk ik. Ik heb trouwens samen met een vriend een Schimmen & Schaduwen Risk variant ontworpen (met toestemming van The Wise Tree maar niet van Parker Brothers :-)) Deze is echter nooit uitgebracht ondanks dat we de mechanics ver genoeg van Risk verwijderde om een op zichzelf staand geheel te beschouwen.

De kaart van Dor, voor de RISK-variant bedacht door Johan en co.

Welke gamingactiviteiten beoefen je nu nog?

Voornamelijk online videogames. Internet maakt het makkelijker om met je vrienden af te spreken en samen te spelen maar een goed boardgame rond de tafel is altijd fijner (nvdr. Dat kan ik alleen maar beamen!). Dit probeer ik toch maandelijks in orde te krijgen.

Ook een rollenspel sessie krijg ik nu en dan nog eens geregeld en dit blijft toch mijn geprefereerde zaterdagavond activiteit.

========

Voor diegenen met interesse in persoonlijke verhalen m.b.t. Schimmen & Schaduwen, hier een overzichtje van alle interviews op deze blog tot nu toe:

The Wise Tree medewerkers:

• Koen DW.
• Steven R.
• Kurt VB.
• Dirk VDH.

Spelers en Meesters:

• Johan B.
• Thomas B.
• Dirk DB.
• Bart V. 

Als je zelf leuke herinneringen of verhalen hebt i.v.m. Schimmen & Schaduwen: philip dot dutre @ gmail dot com

Sagen en Legenden, Duistere Catacomben

Naast de diverse uitgaven van de basisregelboeken, die reeds in een vorige post werden toegelicht, zijn er voor Schimmen & Schaduwen ook een aantal andere uitgaven gepubliceerd. De meest bekende zijn de 2 Sagen & Legenden boeken, en de twee Duistere Catacomben boeken.

Sagen & Legenden 1 werd uitgebracht in 1992, en bevat een reeks avonturen, nieuwe monsters, enkele nieuwe spelregels, regels om runenzwaarden te construeren, een nieuw overzicht van de prijstabel van wapens, uitrusting e.d., en nog veel ander nuttig materiaal. De cover is blauw, en bevat ook het aanzicht van een humanoide creatuur. Op die manier, samen met de rode uitgave van het basisregelboek, kregen de Schimmen & Schaduwen uitgaven een meer uniforme look.

Sagen en Legenden 2  werd gepubliceerd in 1993. In tegenstelling tot Sagen & Legenden 2 is het een dunner boekje, en bevat het enkel avonturen; dus geen extra monsters of spelregels. Wat deze reeks avonturen wel wat specialer maakt is het feit dat ze gekoppeld zijn door een groter, overkoepelend avontuur. Normaliter noemen rollenspelers dit een 'campaign', maar omdat Schimmen & Schaduwen een nederlandstalig rollenspel is, kon dit woord natuurlijk niet gebruikt worden, vandaar dat de aanduiding 'Sage' gebruikt werd.

Duistere Catacomben 1 is een uitgave die dateert uit 1993. Blijkbaar was 1993 een goed jaar voor The Wise Tree. Wat dadelijk opvalt is dat de covertekening wat ruwer en groffer is dan de Sagen & Legenden boeken, en dat de cover ook niet in kleur is. Naast drie avonturen bevat Duistere Catacomben 1 ook regels voor zogenaamde Constructen, mechanische machines en robotten in een fantasy-setting, die semi-intelligent vertonen door gebonden demonen, geesten of schaduwen. Ook leuk waren de papieren miniatuurtjes, die achteraan in het boek waren opgenomen, en die gebruikt konden worden om sommige avonturen meer visueel voor te stellen.

Duistere Catacomben 2 heeft de twijfelachtige eer de laatste uitgave van The Wise Tree te zijn, en dateert uit 1994. Vijf nieuwe avonturen, alsook enkele nieuwe monsters vindt men terug in het boek.